наверх

У наступнай пяцігодцы трэба будзе павялічыць уклад навукі ў інавацыйнае развіццё - Шумілін

У наступнай пяцігодцы трэба будзе павялічыць уклад навукі ў інавацыйнае развіццё - Шумілін

2021         Праглядаў: 212 Вярнуцца

У наступнай пяцігодцы трэба будзе павялічыць уклад навукі ў інавацыйнае развіццё - Шумілін

У наступнай пяцігодцы трэба будзе правесці сістэмную працу па нарошчванні ўкладзе навукі ў інавацыйнае развіццё эканомікі. Пра гэта паведаміў сёння на пасяджэнні выніковай калегіі Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь Старшыня ДКНТ Аляксандр Шумілін. Паводле яго слоў, у бягучым годзе плануецца дасягнуць наступных напружаных значэнняў асноўных паказчыкаў інавацыйнага развіцця: удзельнай вагі інавацыйнай прадукцыі ў агульным аб'ёме адгружанай прадукцыі арганізацый апрацоўчай прамысловасці на ўзроўні 19,5%; удзельнай вагі інавацыйна-актыўных арганізацый апрацоўчай прамысловасці - 27,5%; долі навукаёмістай і высокатэхналагічнай прадукцыі ў агульным аб'ёме беларускага экспарту - 33,5%, а таксама стварыць і мадэрнізаваць больш за 1,4 тысячы працоўных месцаў. Акрамя таго, мяркуецца ад колькасных паказчыкаў перайсці да якаснага складніка іх выканання. Так, рост паказчыка долі новай для ўнутранага ці сусветнага рынку прадукцыі неабходна павялічыць з 45% ў 2021 годзе да 54% ў 2025 годзе. У новай пяцігодцы прадугледжаны таксама рост долі арганізацый, якія ажыццяўляюць працэсныя інавацыі, з 26,5% у 2021 годзе да 35% у 2025 годзе.

«Мы ставім вялікія мэты на пяцігодку. Новая Дзяржаўная праграма інавацыйнага развіцця на 2021-2025 гады поўнасцю нацэлена на вырашэнне задач, пастаўленых Кіраўніком дзяржавы - да 2025 года выйсці на ўзровень інавацыйнага развіцця краін-лідараў Усходняй Еўропы. Маюць намер пайсці наперад у такіх галінах, як інавацыйнае ахова здароўя, біятэхналогіі, нацыянальны электратранспарт, разумныя гарады. Не застанецца без увагі і развіццё традыцыйных галін - машынабудаванне, хімічная прамысловасць, транспарт і, несумненна, сельская гаспадарка», - падкрэсліў Аляксандр Шумілін.

Мінулы 2020 год стаў апошнім годам пяцігодкі, таму на пасяджэнні калегіі падвялі вынікі не толькі яго, але і ўсяго пяцігадовага перыяду ў цэлым. Так, у рамках Дзяржаўнай праграмы інавацыйнага развіцця (ДПІР) у 2020 годзе выконвалася 89 праектаў па стварэнні новых вытворчасцей, рэалізацыя яшчэ 37 праектаў завершана ў 2016-2019 гадах. Усяго на рэалізацыю праектаў у 2016-2020 гадах накіравана 11,5 млрд рублёў, з якіх больш за 70% - замежныя інвестыцыі (уключаючы крэдытныя лініі). Аб'ём вытворчасці прадукцыі перавысіў 5,8 млрд рублёў, у тым ліку ў 2020 годзе - 2,0 млрд рублёў. Больш за 60% прадукцыі пастаўлена на экспарт.

У эксплуатацыю ўведзены 74 новыя вытворчасці, 13 з якіх - у 2020 годзе. Гэта вытворчасць пераральных проціпухлінных лекавых сродкаў; вытворчасць высокадакладнага, высокатрывалага чыгуннага ліцця на Мінскім маторным заводзе ў Стоўбцах; вытворчасць оптаэлектроннай тэхнікі на базе цеплавізійных і лазерных сістэм на «ММЗ імя Вавілава»; вытворчасць металічнага ліста і белай бляхі ў Мёрах і іншыя.

Сярод значных праектаў дзяржпраграмы можна назваць вытворчасць аптычных кампанентаў і лазерных сістэм з дыёднай напампоўкай новага пакалення ў Інстытуце фізікі НАН Беларусі, стварэнне інавацыйна-прамысловага кластара высокіх тэхналогій на «Адан», арганізацыю вытворчасці па зборцы легкавых аўтамабіляў на БелДжы; стварэнне вытворчасці стэрыльнай рассыпкі антыбіётыкаў на Барысаўскім заводзе медпрэпаратаў, арганізацыю вытворчасці сартавога пракату ў Жлобіне на БМЗ; БелАЭС і інш.

У цэлым, па выніках рэалізацыі ДПІР створана больш за 11 тысяч новых высокапрадукцыйных працоўных месцаў (пры заданні крыху больш за 10), а доля экспарту высокатэхналагічнай і навукаёмістай прадукцыі па выніках студзеня-лістапада 2020 года склала больш за 38% (пры заданні 33%). Таксама па ацэнцы ДКНТ прагназуецца выкананне паказчыка «ўдзельная вага інавацыйна-актыўных арганізацый» на ўзроўні задання, гэта значыць 26%.

У 2020 годзе ў рамках дзяржаўных, галіновых і рэгіянальнай навукова-тэхнічнай праграмы выконвалася больш за 540 заданняў. Навукоўцамі і спецыялістамі распрацавана і даведзена да стадыі практычнага прымянення 1157 навінак (павелічэнне з 2019 года - на 35%), у тым ліку: 57 відаў машын, абсталявання, прыбораў, інструментаў; 27 новых матэрыялаў, рэчываў, прадуктаў харчавання; 67 тэхналагічных працэсаў і іншае. У 2020 годзе па завершаных распрацоўках атрымана 30 ахоўных дакументаў на вынікі НТД, пададзена 40 заявак на патэнтаванне вынаходак, заключана 2 ліцэнзійныя дамовы.

Да ліку найбольш перспектыўных распрацовак можна аднесці наступныя: гарадскі аўтобус з нізкай падлогай новага пакалення з удасканаленым салонам для хуткай пасадкі-высадкі пасажыраў і высокім узроўнем экалагічнасці; камбайн збожжаўборачны самаходны з ротарнай схемай абмалоту і сепарацыі з больш магутным рухавіком; метад дыягностыкі рака страўніка, які павысіць эфектыўнасць дыягностыкі і павялічыць долю выяўленых выпадкаў ранняга рака страўніка на 30%; праграмнае забеспячэнне інтэлектуальнага прагназавання рызык развіцця рэцыдываў касцяных саркомаў у дзяцей і дарослых; метад лячэння пацыентаў з хранічным лімфалейкозам, праграмна-апаратны комплекс кантролю абароненасці інфармацыі ў валаконна-аптычных лініях сувязі «Мангуст» і інш.

Агульны кошт рэалізаванай прадукцыі навукова-тэхнічнай прадукцыі перавысіў 1 млрд 240 млн рублёў. Пры гэтым бюджэтныя затраты на распрацоўкі, на аснове якіх створана і рэалізавана гэтая прадукцыя, не перавысілі 70 млн рублёў. У параўнанні з 2019 годам, аб'ём рэалізаванай прадукцыі ў цэнах адпаведных перыядаў павялічыўся на 17%. Аб'ём экспарту таксама павялічыўся на 17%.

«За апошнія пяць гадоў зроблена шмат навацый у навукова-тэхнічнай сферы. Наша краіна дасягнула значных поспехаў і ўпэўнена рухаецца па шляху інавацыйнага развіцця. Гэта не толькі нашы ўласныя разважанні, але і ацэнкі міжнародных экспертаў. Так, за апошнія 2 гады Беларусь паднялася на 22 пазіцыі ў Глабальным міжнародным індэксе інавацый і заняла 64-е месца», - сказаў Аляксандр Шумілін.