наверх

Электронная ахова здароўя і разумныя гарады - якія праекты могуць увайсці ў новую інавацыйную праграму

Электронная ахова здароўя і разумныя гарады - якія праекты могуць увайсці ў новую інавацыйную праграму

Iнтэрв'ю         Просмотров: 329 Вернуться назад

Электронная ахова здароўя і разумныя гарады - якія праекты могуць увайсці ў новую інавацыйную праграму

У Беларусі рыхтуецца Дзяржаўнай праграмы інавацыйнага развіцця на 2021-2025 гады. Укараненне прарыўных тэхналогій, стварэнне новых вытворчасцяў - усё гэта ў планах на наступныя пяць гадоў. Пра тое, якія праекты найбольш прыярытэтныя для інавацыйнага развіцця Беларусі, расказаў карэспандэнту БЕЛТА старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях доктар эканамічных навук Аляксандр Шумілін.

Прэферэнцыі

Беларусь імкнецца заняць становішча на ўзроўні краін-лідараў па інавацыйным развіцці ў рэгіёне Усходняй Еўропы. Акрамя таго, краіна плануе пашыраць прысутнасць і замацоўваць пазіцыі на сусветных рынках навукаёмістай і высокатэхналагічнай прадукцыі. Гэта патрабуе фармавання найлепшых умоў для навукова-тэхнічнай і інавацыйнай дзейнасці і яе эфектыўнага стымулявання, стварэння новых і паскарэння развіцця існуючых высокатэхналагічных сектараў эканомікі.

Дзяржаўная праграма інавацыйнага развіцця на 2021-2025 гады будзе адрознівацца ад папярэдніх па сваім змесце. Акцэнты плануецца зрушыць на ўскосныя механізмы дзяржаўнага стымулявання рэалізацыі праектаў - падатковыя, мытныя і іншыя прэферэнцыі. Што тычыцца дзяржпадтрымкі са сродкаў інавацыйных фондаў на беззваротнай аснове, яе аб'ём мяркуецца дыферэнцаваць у залежнасці ад узроўню ўкараняемых тэхналогій і сацыяльнай накіраванасці праекта. Прэферэнцыі, якія прадстаўляюцца пры рэалізацыі інвестыцыйных праектаў, могуць быць распаўсюджаныя на інавацыйныя праекты дзяржпраграмы. У планах і прыцягненне для фінансавання ільготных крэдытаў Банка развіцця.

Яшчэ адна важная задума - планаванне і яшчэ больш цесная інтэграцыя элементаў інавацыйнага цыкла "ад ідэі праз навукова-даследчыя і доследна-канструктарскія працы да вытворчасці". Праект дзяржпраграмы прадугледжвае таксама фарміраванне і рэалізацыю кластарных праектаў, аўтаматычнае ўключэнне новай прадукцыі ў пералік інавацыйных тавараў, што зацвярджаецца Саветам Міністраў. Спажыўцам прапануецца даць права закупкі з адной крыніцы прадукцыі, створанай на айчынных тэхналогіях па дзяржпраграме, на працягу трох гадоў з пачатку яе выпуску. "Лічым, што дадзеныя падыходы дадуць магчымасць павысіць прывабнасць праграмы для інавацыйных прадпрыемстваў, інвестараў, фінансавых структур", - адзначыў Аляксандр Шумілін.

Праекты будучыні

У дзяржпраграму да 2025 года ўвойдуць значныя праекты, вызначаныя ў адпаведнасці з комплексным прагнозам навукова-тэхнічнага развіцця і прапановамі заказчыкаў па праектах будучыні. Яны будуць накіраваны на развіццё існуючых і фарміраванне новых сектараў нацыянальнай эканомікі.

У Беларусі сфарміраваны пералік з 28 перспектыўных праектаў будучага, арыентаваных на новыя вытворчасці, тэхналогіі і тавары. "Сярод іх можна адзначыць электронную ахову здароўя, разумныя гарады Беларусі, новы расійска-беларускі касмічны апарат для дыстанцыйнага зандзіравання зямной паверхні. Варта назваць і будаўніцтва азотнага комплексу, стварэнне цэнтра гібрыднай кардыяхірургіі, кластара па вытворчасці ветэрынарных прэпаратаў", - сказаў старшыня ДКНТ.

Новыя вытворчасці і тэхналогіі

Праекты для новай дзяржпраграмы павінны прайсці дзяржаўную экспертызу і атрымаць станоўчае заключэнне. У магчымым спісе самыя розныя напрамкі - ад лічбавых тэхналогій да медыцыны і сельскай гаспадаркі.

У ліку перспектыўных праектаў - развіццё новых метадаў лекавання, заснаваных на біяпрынтынгу, клеткавых тэхналогіях, эндаваскулярнай і эндаскапічнай хірургіі, транспланталогіі, імплантуемых высокатэхналагічных прыладах айчыннай вытворчасці. Вялікі ўклад у беларускую медыцыну можа ўнесці і рэалізацыя канцэпцыі электроннай аховы здароўя на аснове цэнтральнай праграмнай платформы з сістэмай падтрымкі прыняцця клінічных рашэнняў. У праекце дзяржпраграмы ёсць і біяфармацэўтычная вытворчасць лекавых сродкаў на аснове рэкамбінантных тэхналогій і фракцыянавання плазмы крыві. Запатрабаваныя і высокатэхналагічныя медвырабы, у тым ліку для гібрыднай хірургіі пры лячэнні сардэчна-сасудзiстых захворванняў, новыя лекавыя формы з палепшанымі характарыстыкамі. Плануецца таксама сфарміраваць кластар вытворчасцей высокатэхналагічнага медыцынскага абсталявання (магнітна-рэзанансны тамограф, эндаскопы, экзашкілет, біянічныя пратэзы).

Разумныя гарады, інтэлектуальныя сістэмы аўтаматызацыі і рабатызацыі вытворчых працэсаў, разумныя сеткі электразабеспячэння (Smart Grid), рабатызаваныя сістэмы з выкарыстаннем тэхналогій штучнага інтэлекту могуць стаць рэальнасцю ўжо ў найбліжэйшыя пяць гадоў. Будзе развівацца і машынабудаванне. Плануецца сфармаваць кластар вытворчасцей электрамабіляў шматфункцыянальнага прызначэння (у перспектыве - беспілотных і аўтаномных), уключаючы іх кампаненты (акумулятары і суперкандэнсатары, электрапрывады, электрарухавікі, інтэлектуальныя сістэмы кіравання). Сярод магчымых праектаў - стварэнне вытворчасці аўтатрактарнай тэхнікі і яе інтэлектуальных аўтакампанентаў, адпаведных сучасным экалагічным нормам (Еўра-5 і 6, Stage IV і V).

"Оптаэлектронныя тэхніка, ветэрынарныя прэпараты, угнаенні, нанапарашкі, нанавалокны і нанаплёнкі - інавацыйныя праекты новай дзяржпраграмы ўнясуць ўклад у розныя галіны. Не застанецца без увагі будаўніцтва: адзін з праектаў прадугледжвае стварэнне і ўкараненне ў будынках тэхналогій выпрацоўкі энергіі, пераход на выкарыстанне дэцэнтралізаваных энергакрыніц, у тым ліку электраэнергіі, пры абагрэве і гарачым вадазабеспячэнні памяшканняў. У прыярытэце аграрны сектар і харчовая галіна: арганічная сельская гаспадарка, дакладнае земляробства, новыя гатункі і гібрыды раслін, харчовыя прадукты з біялагічна актыўнымі рэчывамі, персаналізаванае лячэбнае і прафілактычнае харчаванне", - распавёў Аляксандр Шумілін.

Папярэднія вынікі дзяржпраграмы на 2016-2020 гады

У дзеючую дзяржпраграму ўключана 125 праектаў па стварэнні новых вытворчасцей, якія маюць вызначальнае значэнне для інавацыйнага развіцця Беларусі. За 2016-2019 гады выкананы ўвод у эксплуатацыю па 61 праекце, вытворчасці выйшлі на праектную магутнасць па 37 праектах. "Па выніках 2020 года гэтыя лічбы значна павялічацца. Сярод праектаў можна адзначыць вытворчасць аптычных кампанентаў і лазерных сістэм новага пакалення ў Інстытуце фізікі НАН, кластар складанай медыцынскай тэхнікі і сістэм забеспячэння бяспекі на "Адані", вытворчасці па зборцы легкавых аўтамабіляў на "БелДжы" і новых відаў аптычнай прадукцыі на прадпрыемстве "Аэрамаш", стварэнне доследна-прамысловай вытворчасці пераральных проціпухлінных лекавых сродкаў (РУП "Белмедпрэпараты"), аўтакампанентаў павышанага тэхнічнага узроўню для легкавых і камерцыйных аўтамабіляў (ААТ "Белкард")", - звярнуў увагу старшыня ДКНТ.

Сярод праектаў дзеючай дзяржпраграмы заслугоўваюць ўвагу і арганізацыя механазборачнага вытворчасці дробнасерыйных вырабаў на базе адытыўных тэхналогій (ААТ "Экран"), стварэнне комплексаў для падрыхтоўкі насення сельскагаспадарчых культур аб'ёмам 10 тыс. т у год на РВУП "Вусце" НАН Беларусі ў Аршанскім раёне і па мікракланальным размнажэнні гаспадарча карысных раслін у Цэнтральным батанічным садзе.

Па выніках 2020 года плануецца выканаць усе задачы дзяржпраграмы. Удзельная вага адгружанай інавацыйнай прадукцыі ў агульным аб'ёме вытворчасці прампрадпрыемстваў павінен дасягнуць 21,5%, доля паставак навукаёмістай і высокатэхналагічнай прадукцыі ў агульным аб'ёме беларускага экспарту - 33,2%. Плануецца, што па выніках дзяржпраграмы будзе створана або мадэрнізавана больш за 10 тыс. высокапрадукцыйных працоўных месцаў.