наверх

“Навуцы дададуць маркетынгу”, артыкул А.Г. Шуміліна ў часопісе “Дырэктар”

“Навуцы дададуць маркетынгу”, артыкул А.Г. Шуміліна ў часопісе “Дырэктар”

Артыкулы         Просмотров: 47 Вернуться назад

“Навуцы дададуць маркетынгу”, артыкул А.Г. Шуміліна ў часопісе “Дырэктар”

У Беларусі зменіцца парадак фарміравання і рэалізацыі навукова-тэхнічных праграм.

Пра гэта і іншыя заканадаўчыя новаўвядзенні падчас прэс-канферэнцыі ў БелТА распавёў старшыня ДКНТ, доктар эканамічных навук Аляксандр Шумілін.

Так, сёлета з 25 кастрычніка ў якасці конкурсных камісій па праектах выступяць дзяржаўныя экспертныя саветы адпаведнага профілю (раней для конкурснага адбору ДКНТ ствараліся каардынацыйныя саветы). Уведзена норма, згодна з якой папярэдні пералік заданняў фармуецца з улікам наяўнасці патэнтных і маркетынгавых даследаванняў, а не ўключае толькі абавязковыя патэнтныя даследаванні.

Зроблены акцэнт не толькі на навуковай навізне, але і на маркетынгавай прапрацоўцы запатрабаванасці прадукцыі.

“На жаль, навуковы працэс працяглы і часцяком, пакуль ствараецца распрацоўка, мяняецца рынак. Прадукцыя становіцца незапатрабаванай. Сёння абавязковая ўмова - перш чым укладваць дзяржаўныя рэсурсы, трэба правесці маркетынгавыя даследаванні. Гэта стане адной з умоў атрымання сродкаў”, - растлумачыў А. Шумілін.

Акрамя таго, праекты заданняў, якія прадстаўляюцца на конкурс і дзяржаўную навукова-тэхнічную экспертызу, падлягаюць узгадненню з органамі дзяржкіравання. Так, пастановай Савета Міністраў ад 18 мая 2019 г. №309 дадаткова ўдасканалены парадак дадзенай экспертызы. Для пераводу працэдур у лічбавы фармат уводзіцца паняцце інфармацыйна-аналітычная сістэма “Адзіная экспертыза”, якая прызначана для выкарыстання ўсімі суб'ектамі экспертнага працэсу ў Беларусі. У мэтах спрашчэння сістэмы экспертызы праекты з невялікім аб'ёмам фінансавання могуць праходзіць толькі ведамасную экспертызу. Гэта можна зрабіць па ініцыятыве замоўніка або ДКНТ, а таксама юрыдычных асоб, якія не з'яўляюцца замоўнікамі (за іх кошт).

Яшчэ адно новаўвядзенне - норма, якая вызначае ў якасці аб'екта дзяржэкспертызы праекты дзяржаўных навукова-тэхнічных праграм. Такім чынам, яна зараз ахоплівае не толькі праекты заданняў, але і праграмы ў цэлым.

Старшыня экспертнага савета прызначаецца ДКНТ на тэрмін не больш за 4 гады. Акрамя таго, па шэрагу аб'ектаў дапускаецца правядзенне дзяржэкспертызы на працягу не 30, а 45 каляндарных дзён (бізнэс-планы, інавацыйныя праекты).

Як адзначыў А. Шумілін, ДКНТ заснаваў конкурс на званне найлепшага эксперта года. Гэта дазволіць стварыць дадатковы стымул для працы і фармавання ў рэспубліцы прафесійнай экспертнай супольнасці.

Рэгламентаваны пытанні адказнасці, справаздачнасці і кантролю за рэалізацыяй праграм. Упершыню вызначаны істотныя аб'ектыўныя абставіны, якія вызваляюць выканаўцу ад адказнасці ў выпадку, калі не выкананы абавязацельствы па выпуску інавацыйнай прадукцыі. Да іх аднесены надзвычайныя сітуацыі, прыняцце заканадаўчых актаў, рашэнні міжнародных арганізацый, якія забараняюць альбо абмяжоўваюць выраб або рэалізацыю пэўных тавараў, смерць фізічнай асобы - уладальніка маёмасных правоў на вынікі распрацовак, прызнанне яго недзеяздольным, ліквідацыя юрыдычнай асобы-вытворцы тавараў, што ствараюцца на аснове інавацый, і інш.

“Раней бюджэтныя сродкі, вылучаныя на распрацоўку, прызнаваліся неэфектыўна выкарыстанымі і падлягалі безумоўнаму вяртанню пры невыкананні абавязацельстваў па аб'ёме выпуску прадукцыі. Гэта не дазваляла навукоўцам брацца за прарыўныя распрацоўкі, якія ўяўляюць вялікія рызыкі. А перспектыва менавіта за імі. Таму уведзены механізм вызвалення ад вяртання грошай па аб'ектыўных прычынах”, - растлумачыў А. Шумілін.

Рашэнне аб вызваленні ад адказнасці прымае дзяржзамоўнік па ўзгадненні з ДКНТ. Спрэчныя моманты разглядае Камісія па пытаннях дзяржаўнай навукова-тэхнічнай палітыкі пры Савеце Міністраў. Пастанова №252 таксама ўдакладняе парадак афармлення вынікаў прыёмкі прац, адказнасць за дакладнасць звестак. У цэлым новаўвядзенні робяць больш прывабным удзел у навукова-тэхнічных праграмах за кошт зніжэння рызык пры немагчымасці камерцыялізацыі, нацэльваюць на дасягненне неабходнага эфекту ад рэалізацыі навукова-тэхнічных заданняў.

Агульны аб'ём фінансавання прадугледжаных на 2019 г. прац па заданнях НТП - 76,7 млн ​​руб. У тым ліку 39,8 млн (51,9%) з бюджэтных крыніц (са сродкаў рэспубліканскага бюджэту - 26,4 млн, з сродкаў РЦІФ - 13,4 млн) і 36,9 млн (48,1%) - з уласных сродкаў выканаўцаў.

Сярод найбольш значных чаканых вынікаў у рамках выканання дзяржпраграм - тэхналогія і абсталяванне для павярхоўнага электрамагнітнага ўмацавання даўгамернымі і складанапрофільнымі дэталямі падвескі аўтамабіляў БелАЗ; серыя мікрасхем нізкавольтных маламагутных стабілізатараў напружання станоўчай палярнасці, прызначаных для ўжывання ў малагабарытных кварцавых генератарах, а таксама крыніцах харчавання радыёэлектроннай апаратуры спецыяльнага прызначэння; станцыя электразарадная пастаяннага току ЕС-401 для зарадкі акумулятараў электрамабіляў пастаянным токам у рэжыме Mode 4 (ААТ “Віцязь”); гатунак бульбы сярэдняспелага сталовага прызначэння ураджайнасцю 55-65 т / га з комплекснай устойлівасцю да хвароб, прыдатная для прамысловай перапрацоўкі, і інш.

Акрамя таго, падрыхтаваны праекты новых саюзных праграм, у тым ліку ў галіне адытыўнах тэхналогій, ІТ-і біятэхналогій, стварэння касмічнай апаратуры.

 

Даведка:

Найважнейшы інструмент дзяржаўнай навукова-тэхнічнай палітыкі - навукова-тэхнічныя праграмы (НТП). Яны дазваляюць на аснове канцэнтрацыі рэсурсаў, каардынацыі дзейнасці міністэрстваў і ведамстваў эфектыўна вырашаць найбольш значныя праблемы рэспубліканскага і рэгіянальнага значэння, а таксама праблемы развіцця асобных галін.

У 2019 г. у Беларусі рэалізуюцца 17 дзяржаўных, 10 галіновых і 6 рэгіянальных навукова-тэхнічных праграм. На выкананне прац прадугледжана 76,7 млн ​​руб., у тым ліку 39,8 млн - з бюджэтных крыніц. Сярод найбольш значных праектаў - распрацоўка новых тэхналогій для БелАЗа, серыі мікрасхем ААТ “Інтэграл”, новых гатункаў сельгаскультур і інш.