наверх

Стаўка на інтэлект

Стаўка на інтэлект

Артыкулы         Праглядаў: 179 Вярнуцца

Стаўка на інтэлект

Паспяховую эканоміку немагчыма ўявіць без інавацый. Тэхналагічныя рашэнні навукоўцаў і распрацоўнікаў здольныя змяніць аблічча не толькі асобных вытворчасцей, але цэлых галін нацыянальнай эканомікі. У праекце праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны да 2025 года гаворыцца, што Беларусі неабходна «дагнаць» па ўзроўні інавацыйнага развіцця сваіх суседзяў - Чэхію, Славакію і Венгрыю. Па якіх паказчыках мы адстаем і чаму? Як будзе развівацца навуковая экасістэма? У якіх гарадах адкрыюцца новыя тэхнапаркі? На гэтыя пытанні «Рэспублікі» адказаў першы намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях кандыдат эканамічных навук Андрэй Касоўскі.




Асноўныя вектары

У бліжэйшую пяцігодку будуць рэалізаваны заданні навукова-тэхнічных праграм, праектаў і мерапрыемстваў Дзяржаўнай праграмы інавацыйнага развіцця на 2021-2025 гады (ДПІР). Яе мэта - максімальна выкарыстоўваць інтэлектуальны патэнцыял беларускай нацыі і дасягнуць узроўню інавацыйнага развіцця краін-лідараў у рэгіёне Усходняй Еўропы.

У праграме прапануецца забяспечыць лепшыя ўмовы ажыццяўлення і стымулявання навукова-тэхнічнай і інавацыйнай дзейнасці з улікам сусветнага вопыту, паскорыць развіццё высокатэхналагічных і навукаёмістых сектараў эканомікі і стварыць новыя, замацавацца на сусветных рынках, а таксама забяспечыць інавацыйнае развіццё традыцыйных галін эканомікі на ўзроўні Еўрасаюза на аснове павышэння навукаёмістасці вытворчасцяў.

Праект праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця да 2025 года прадугледжвае нарошчванне навукаёмістасці ВУП да адсотка. Нагадаю, гэты паказчык разлічваецца як адносіны выдаткаў на навуковыя даследаванні і распрацоўкі да ВУП. Сёння навукаёмістасць ВУП складае 0,59 працэнта.

Чым менавіта пагражае нізкі ўзровень выдаткаў на навуку? Па-першае, ён аказвае ўплыў на колькасць навукоўцаў у краіне. Гэта цалкам натуральная заканамернасць: чым больш сродкаў укладваецца ў навуку, тым больш людзей далучаецца да гэтай сферы. У нашай краіне на кожныя 10 тысяч насельніцтва прыпадае каля 19 навукоўцаў, у краінах ЕС - у сярэднім амаль 57 вучоных. Да 2025 года колькасць даследчыкаў на 10 тысяч жыхароў павінна павялічыцца як мінімум да 35 чалавек.

Па-другое, паказчык навукаёмістасці ВУП цесна звязаны з узроўнем інавацыйнай актыўнасці прадпрыемстваў. У Беларусі 24,5 працэнта прамысловых арганізацый ажыццяўляюць інавацыі.

Да 2025-га плануецца павялічыць долю інавацыйна-актыўных арганізацый да 30,5 працэнта. (...)

«Праекты будучыні»

У праграме да 2025 года намечана рэалізацыя «праектаў будучыні». Сфармаваны ўжо шэсць комплексных праектаў. Яны прадугледжваюць стварэнне высокатэхналагічных вытворчасцей і ў Мінску, і ў рэгіёнах.

Адзін з самых папулярных сёння - нацыянальны электратранспарт. Распрацавана і зацверджана Комплексная праграма развіцця электратранспарту на 2021-2025 гады. Яе ажыццяўленне дазволіць стварыць новы сектар машынабудаўнічай галіны - электрамашынабудаванне, якая будзе мець маштабны мультыплікатыўны эфект для інавацыйнага развіцця іншых галін - металургіі, электратэхнікі, робататэхнікі, інфармацыйных тэхналогій.

Праект у сферы аховы здароўя прапануе стварэнне цэнтра гібрыднай кардыяхірургіі, блока трансплантацыі касцявога мозгу і ствалавых клетак, біяфармацэўтычнай вытворчасці лекавых сродкаў на аснове рэкамбінантных тэхналогій і фракцыянавання плазмы крыві, якое адпавядае патрабаванням GMP, а таксама ўкараненне ў медыцынскія ўстановы сучасных тэхналогій электроннай аховы здароўя.

«Праекты будучыні» - гэта дакладнае земляробства, біятэхналогіі ў аграпрамысловым комплексе, біятэхналогіі для фармацэўтыкі, разумныя гарады Беларусі. Апошні дазволіць павысіць інвестыцыйную прывабнасць адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, а таксама якасць жыцця гараджан за кошт укаранення разумных рашэнняў пад патрэбы канкрэтнага горада.

Усе праекты прадугледжваюць выкарыстанне розных тэхналогій штучнага інтэлекту. Прыкладны тэрмін рэалізацыі любога з прапанаваных праектаў складае ад сямі да дзесяці гадоў.

Паводле папярэдняй ацэнкі, гэта дазволіць стварыць больш за 20 новых вытворчасцяў і больш за 2,2 тысячы новых (мадэрнізаваных) працоўных месцаў, агульны аб'ём інвестыцый - больш за 1,9 мільярда рублёў.